Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Κοινωνικών Κινημάτων

19 Απριλίου 2026

Tom Goyens*

Το 1992, το ολλανδικό αναρχικό περιοδικό «De AS» (De AS -Moerkapelle- Vol. 20, No. 97, Ιανουάριος-Μάρτιος 1992) αφιέρωσε το ανοιξιάτικο τεύχος του στο Ισραήλ, συγκεντρώνοντας δοκίμια για τον αντισημιτισμό, τον σιωνισμό, το ισραηλινό αναρχικό κίνημα και τη θέση των κιμπούτς στην ισραηλινή κοινωνία. Η χρονική συγκυρία ήταν ενδεικτική. Η Πρώτη Ιντιφάντα, μια σε μεγάλο βαθμό αυθόρμητη εξέγερση στα κατεχόμενα εδάφη, πλησίαζε στο τέλος της σε ένα κουρασμένο αδιέξοδο, αυξάνοντας την πίεση και στις δύο πλευρές για την αναζήτηση πολιτικής λύσης. Ωστόσο, οι συνθήκες επί του εδάφους έδειχναν προς διαφορετική κατεύθυνση.

Το τεύχος δημοσίευε μια εισαγωγή από τον Rudolf de Jong (γ. 1932), αναρχικό, ιστορικό και επί μακρόν συνεκδότη του «De AS», ο οποίος τότε ήταν ήδη βετεράνος του κινήματος. Γιος του επιφανούς αναρχικού Albert de Jong και μιας νοσοκόμας εβραϊκής καταγωγής με ελεύθερο πνεύμα, ο de Jong άνοιξε τον τόμο με μια σύντομη ιστορική ανασκόπηση για τον αναρχισμό και τον αντισημιτισμό, θέτοντας ερωτήματα που παραμένουν εντυπωσιακά επίκαιρα. Το άρθρο του μεταφράστηκε από εμένα.

Να η εισαγωγή του Rudolf de Jong το 1992:

Χωρίς το Ισραήλ, δεν θα υπήρχε παλαιστινιακό πρόβλημα. Χωρίς τον σιωνισμό, δεν θα υπήρχε Ισραήλ, και χωρίς τον αντισημιτισμό, δεν θα υπήρχε σιωνισμός. Τέσσερα αλληλένδετα πράγματα. Όποιος μιλά για το Ισραήλ θα πρέπει να το έχει αυτό υπόψη του. Και αυτό το τεύχος του «De AS» αφορά το Ισραήλ.

Στην αρχή αυτών των τεσσάρων πραγμάτων βρίσκεται ο αντισημιτισμός. Ο σιωνισμός προέκυψε πολύ άμεσα από αυτόν, ακόμη και ανιχνεύεται σε μια συγκεκριμένη ώρα και τόπο: την ταπείνωση του Γάλλου αξιωματικού Ντρέιφους. Η Υπόθεση Ντρέιφους, η οποία γύρω στην αλλαγή του αιώνα προκάλεσε έναν «ψυχρό εμφύλιο πόλεμο» στη Γαλλία, εμπλέκοντας επίσης σοσιαλιστές και αναρχικούς, συζητείται παρακάτω από τον Dick Gevers.

Ο αντισημιτισμός δεν βρίσκεται μόνος του στην αρχή των τεσσάρων θεμάτων. Οι αναρχικοί έχουν σκεφτεί διαφορετικά για τον σιωνισμό, το Ισραήλ, την PLO και τη σύγκρουση Ισραηλινών-Παλαιστινίων. Σε αυτό το τεύχος παρουσιάζονται διάφορες απόψεις από το παρελθόν και το παρόν. Αν οι αναρχικοί μπορούν να εκφράσουν μια κριτική στάση σε αυτά τα ζητήματα, είναι ότι το να είσαι «κριτικός» απέναντι στον αντισημιτισμό αποτελεί ευφημισμό. Μόνο η πλήρης απόρριψη είναι κατάλληλη. Ωστόσο, αυτό δεν ίσχυε πάντα, ούτε μεταξύ των αναρχικών ούτε μεταξύ άλλων σοσιαλιστών. Δυστυχώς, φαίνεται επίσης ότι σήμερα ο «αριστερός» αντισημιτισμός μερικές φορές κρύβεται πίσω από τον αντισιωνισμό. Ο André de Raaij το εξετάζει αυτό στο άρθρο του για τους Ολλανδούς «αριστερούς» αντισιωνιστές. Μερικές φορές συναντά κανείς ακόμη και «αναθεωρητισμό» που προσπαθεί να υποβαθμίσει τη δίωξη των Εβραίων από τους Ναζί. Ο Noam Chomsky, που κατά τα άλλα έχει γράψει ενδιαφέρουσες συμβολές για τη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστίνης, έκανε ένα περίεργο λάθος πριν από μερικά χρόνια, υπερασπιζόμενος το δικαίωμα δημοσίευσης ενός αντισιωνιστικού έργου με αντισημιτικά χαρακτηριστικά.

Μεταξύ των πρώτων γενεών σοσιαλιστών, αντιεβραϊκές δηλώσεις δυστυχώς δεν ήταν σπάνιες. Μία από τις λίγες συστηματικές μελέτες είναι το έργο του E. Silberner Sozialisten zur Judenfrage (1962). Το βιβλίο του Silberner δεν είναι ευχάριστο ανάγνωσμα. Κανείς συναντά επώδυνα αποσπάσματα από τα έργα των Fourier, Owen, Proudhon, Lassalle, Marx, Engels, Bakunin και πολλών άλλων...

Περισσότερα …