Λεπτομέρειες

ngnm

Ιστορία Κοινωνικών Κινημάτων

22 Αυγούστου 2024

Tom Goyens*

Στην πόλη Porto Alegre, γύρω στις οκτώ το βράδυ της 25ης Απριλίου 1935, δώδεκα Γερμανοβραζιλιάνοι με στολές της χιτλερικής νεολαίας εμφανίστηκαν μπροστά από ένα βιβλιοπωλείο με σκοπό να σπάσουν τις βιτρίνες. Ο Friedrich Kniestedt, ο ιδιοκτήτης, και οι γείτονές του (συμπεριλαμβανομένων τριών Γερμανοβραζιλιάνων) βγήκαν έξω για να τους συναντήσουν. Ένας από τους γείτονες άρπαξε έναν από τους νεαρούς και τον οδήγησε στην αστυνομία. Οι άλλοι έτρεξαν, αλλά επέστρεψαν με τριάντα ακόμη. Εν τω μεταξύ, περίπου πενήντα άτομα συγκεντρώθηκαν για να υπερασπιστούν το βιβλιοπωλείο και την αντιφασιστική λογοτεχνία που υπήρχε μέσα. Έτσι έληξε η αντιπαράθεση, αλλά ο Kniestedt έμαθε αργότερα ότι οι εχθροπραξίες είχαν σχεδιαστεί από πάνω, ότι αναμένονταν και άλλα και ότι το όνομά του εμφανιζόταν σε μια λίστα προς εκτέλεση. 1

Η παρούσα εργασία υποστηρίζει ότι την περίοδο 1933-1938 ένας χοντρόπετσος αναρχικός εκδότης, ο Friedrich Kniestedt (1873-1947) και ένας μικρός κύκλος ακτιβιστών στο Porto Alegre ευθύνονταν για μεγάλο μέρος, αν όχι για το σύνολο της αντίστασης στη ναζιστικοποίηση στη νότια Βραζιλία. Υπήρχαν αρκετές βραζιλιάνικες αντιφασιστικές ομάδες που δραστηριοποιούνταν, αλλά ο Kniestedt ήταν αυτός που είχε τα χέρια του γεμάτα με τη μεγάλη γερμανοβραζιλιάνικη κοινότητα, η οποία ήταν στόχος της ναζιστικής προπαγάνδας. 2 Την αντιμετώπισε τον μη βίαιο ακτιβισμό της βάσης και ένα ανθρωπιστικό, κοσμοπολίτικο και αντιεξουσιαστικό όραμα για το μέλλον.

Γιατί η ναζιστική προπαγάνδα στη Βραζιλία ήταν τόσο αποτελεσματική και καλά χρηματοδοτούμενη; Εκτός από τη Γερμανία, η Βραζιλία ήταν η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό μελών του Ναζιστικού Κόμματος - περίπου τρεις χιλιάδες μέλη. 3 Μόνο το 5% των Γερμανών υπηκόων στη Βραζιλία ήταν μέλη ναζιστικών οργανώσεων. 4

Ο Χίτλερ είχε μεγάλα σχέδια για τη Βραζιλία - πίστευε ότι θα μπορούσε να δημιουργηθεί εκεί μια νέα Γερμανία που θα αντικαθιστούσε αυτό που αποκαλούσε «διεφθαρμένο κράτος των μιγάδων». 5 Η Βραζιλία ήταν ο σημαντικότερος προμηθευτής μαλλιού, καφέ και καουτσούκ της Γερμανίας. Ο μεγάλος εθνοτικά γερμανικός πληθυσμός της Βραζιλίας -ένα εκατομμύριο άτομα και συγκεντρωμένος στα νότια κρατίδια- υποσχόταν να αποτελέσει μια σταθερή βάση για τον ναζιστικό ιμπεριαλισμό. Δεδομένου ότι η μεγαλύτερη γερμανική μετανάστευση στη Βραζιλία σημειώθηκε τη δεκαετία του 1920, η κοινότητα αυτή ήταν μη αφομοιωμένη και επομένως επιδεκτική σε αλλαγές στην αφοσίωση και την ιδεολογία. Η Πολιτεία Rio Grande do Sul στη δεκαετία του 1930 είχε περίπου 600.000 κατοίκους γερμανικής καταγωγής (20% του πληθυσμού) και η πρωτεύουσά της Porto Alegre είχε 12% από των κατοίκων της γερμανικής καταγωγής. 6 Δεν έβλαψε επίσης το γεγονός ότι η λαϊκιστική κυβέρνηση του Getúlio Vargas ανέχθηκε τις ναζιστικές δραστηριότητες και είχε στενούς εμπορικούς δεσμούς με τη Γερμανία. Για όλους αυτούς τους λόγους, το Τμήμα Εξωτερικών του Ναζιστικού Κόμματος (Auslandsabteilung der NSDAP) επένδυσε τόσο πολύ στη Βραζιλία. 7

Πώς έμοιαζε αυτή η προπαγάνδα; Ο Χίτλερ είπε κάποτε: «Δεν θα αποβιβάσουμε στρατεύματα και δεν θα κατακτήσουμε τη Βραζιλία όπως ο Γουλιέλμος ο Κατακτητής, τα όπλα μας είναι αόρατα». 8 Ένα από αυτά τα όπλα ήταν η πολιτική της Gleichschaltung όλων των γερμανοβραζιλιάνικων σχολείων, συλλόγων και του Τύπου. Σημαίνει «ευθυγράμμιση», συντονισμός και ενοποίηση από τα πάνω στο όνομα της εθνικής ενότητας. Ο όρος προέρχεται από την...

Περισσότερα …