
Αναρχικό Στέκι Φιλοσοφικής
Στις 8 Φεβρουαρίου 2021 συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τον θάνατο του ηθικού φιλοσόφου, επιστήμονα γεωγράφου, πολιτικού διανοητή και αναρχικού επαναστάτη Πιοτρ Αλεξέγιεβιτς Κροπότκιν. Ο Κροπότκιν ανήκει στην γενιά των κλασικών μας στοχαστών και είναι ένας εκ των θεμελιωτών του αναρχισμού. Σε όλη του την ζωή αγωνίστηκε για τα ιδανικά του κινήματος μας, για την αποκρυστάλλωση των αξιών και των προταγμάτων του, καθώς και για την συστηματοποίηση του αναρχισμού σε μια συνεκτική κοσμοθεωρία και εφαρμοστική αντιπρόταση για την κοινωνική πρόοδο και ευημερία.
Ο Π.Α.Κροπότκιν γεννήθηκε στην Μόσχα στις 27 Νοεμβρίου του 1842. Ήταν γιός αστικής οικογένειας και κατείχε κληρονομικά τον τίτλο του πρίγκιπα, που αργότερα αποποιήθηκε. Σε ηλικία 14 ετών εντάχθηκε σε στρατιωτική σχολή στην Αγία Πετρούπολη σε επίλεκτο σώμα ακολούθων και από το 1862 υπηρέτησε στην Σιβηρία ως αξιωματικός. Μέσα σε αυτό το διάστημα, οι κοινωνικές του ανησυχίες και το έντονα αναπτυγμένο αίσθημα του δικαίου που τον καθοδηγούσε, τον έστρεψαν σε ερευνητικές μελέτες και πνευματικές αναζητήσεις που καθόρισαν την πρώιμη πολιτική του σκέψη. Παράλληλα, βλέποντας τις συνθήκες διαβίωσης των αγροτών της Σιβηρίας, διαμορφώθηκε και η ταξική του στράτευση στο πλευρό των εκμεταλλευόμενων, εγκαταλείποντας μια για πάντα τα καταγωγικά αστικά του προνόμια. Η πρωτόλεια ανάπτυξη της αγωνιστικής ύπαρξης του Κροπότκιν είχε σαν αποτέλεσμα την άρνηση των στρατιωτικών του καθηκόντων και την συνακόλουθη παραίτηση του από τον ρωσικό στρατό στα 1867. Η παραίτηση του από αξιωματικός είχε σαν επακόλουθο την αντίδραση του πατέρα του πρίγκιπα Σμόλεσκ, ο οποίος τον αποκλήρωσε.
Σε νεαρή ηλικία ο Κροπότκιν ασχολήθηκε με την πολιτική θεωρία των διαφωτιστών, τους φιλοσοφικούς στοχασμούς του φιλελεύθερου Τζον Στιούαρτ Μιλ και την ιστορία της γαλλικής αστικής επανάστασης, της οποίας υπήρξε ιστοριογράφος. Η τριβή του με την φιλελεύθερη σκέψη που βρισκόταν σε άνθιση στην προεπαναστατική Ρωσία δεν κλόνισε την πρώιμη σοσιαλιστική του σκέψη και πολύ σύντομα επιδόθηκε στην μελέτη του αντικρατιστή μουτουαλιστή Προυντόν και του Αλεξάνδρου Χέρτσεν, του πατέρα του «ρώσικου σοσιαλισμού» που συνδέθηκε στενά με τον Μπακούνιν. Τα πρωταρχικά αναγνώσματα του Κροπότκιν δεν άργησαν να γονιμοποιήσουν την σπερματικά αναρχική του αντίληψη και να οξύνουν το ενδιαφέρον του για τις επαναστατικές αρχές του αναρχισμού, τις οποίες ο ίδιος ανέπτυξε παραπέρα και διέδωσε μέχρι το τέλος της ζωής του. Κατά την παραμονή του στην Σιβηρία, ο Κροπότκιν προχώρησε σε ένα σύνολο γεωγραφικών ερευνών και καταπιάστηκε με την ανάλυση της πανίδας της περιοχής. Μετά την απομάκρυνση του από τον στρατό, γράφτηκε στο πανεπιστήμιο της Αγίας Πετρούπολης και συνέχισε τις γεωγραφικές του μελέτες στην Σκανδιναβία με έξοδα της Ρωσικής Γεωγραφικής Υπηρεσίας. Τα αποτελέσματα των ερευνών εξόπλισαν τον Κροπότκιν με πλούσιες γνώσεις που θα μπορούσε να είχε εκμεταλλευτεί λαμβάνοντας το αξίωμα του γενικού γραμματέα της υπηρεσίας, το οποίο αρνήθηκε. Τα πορίσματα αυτών των ερευνών τροφοδότησαν εν τέλει τα πολιτικά και φιλοσοφικά έργα του, ιδιαίτερα την «Αλληλοβοήθεια ένας παράγοντας στην εξέλιξη», την μπροσούρα «Αναρχική Ηθική» και την ανολοκλήρωτη «Ηθική» που συνέτασσε στα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Ο Κροπότκιν δήλωσε αναρχικός το 1872, ταξίδεψε στην Ελβετία και προσχώρησε στην Διεθνή Ένωση των Εργαζομένων. Άμεσα, απέρριψε τον μαρξιστικό σοσιαλισμό και συνδέθηκε με την ομοσπονδία των ωρολογοποιών...

Περίπου δύο χρόνια αφότου γράφτηκε, το βιβλίο του Λουίτζι Φάμπρι (Δικτατορία και Επανάσταση, Luigi Fabbri 1921) σε σχέση με τη ρωσική επανάσταση, διατηρεί αναλλοίωτη τη φρεσκάδα του και παραμένει το πιο ολοκληρωμένο και οργανικό έργο που γνωρίζω σχετικά με αυτό το ζήτημα. Και μάλιστα, ήταν τα τελευταία γεγονότα στη Ρωσία που ήρθαν να επιβεβαιώσουν την αξία αυτού του βιβλίου, προσφέροντας μια έσχατη και πιο εμφανή εμπειρική απόδειξη τόσο στα συμπεράσματα που έ- βγαλε ο Φάμπρι μέσα από τα τώρα πια γνωστά γεγονότα όσο και στις γενικές αρχές που προκρίνουν οι αναρχικοί.
Το βασικό υλικό του βιβλίου αφορά μια συγκεκριμένη περίπτωση...

Camillo Berberi
1. Δεν θα πω όπως λένε μερικοί: Δεν μπορώ να μην μιλήσω! Όχι, θέλω να μιλήσω. Έχω καθήκον και δικαίωμα να το κάνω στο όνομα της αυτοκριτικής, η οποία είναι η ουσία κάθε κόμματος ή κινήματος που ασχολείται με το να εξασφαλίσει την εμφάνιση του και να εκπληρώσει την ιστορική του αποστολή. Πεισμένος ότι η Ισπανική Επανάσταση πλησιάζει ταχύτατα ένα επικίνδυνο σημείο, πήρα την πένα μου όπως θα έπαιρνα ένα τουφέκι ή ένα ρεβόλβερ, με την ίδια αποφασιστικότητα, αλλά επίσης και με την ίδια ωμότητα. Παρακαλώ επιτρέψτε μου ένα ύφος που να ταιριάζει στην ατμόσφαιρα του πολέμου στον...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

