Λεπτομέρειες

Stergios

Ιστορία Διεθνούς Αναρχικού Κινήματος

31 Οκτωβρίου 2014

Του Γιάννη Γκλαρνέτατζη

18 June 2011

 Τα Βαλκάνια του 1871 αποτελούσαν βασικά κομμάτι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας καθώς ακόμη η (μικρή) σερβική ηγεμονία, το Μαυροβούνιο και η πρόσφατα ενοποιηθείσα Ρουμανία (ουσιαστικά η Μολδοβλαχία) ήταν ονομαστικά υποτελείς στον σουλτάνο. Η Αυστροουγγαρία κατείχε το βορειοδυτικό κομμάτι της χερσονήσου, ενώ το μοναδικό μικρό ανεξάρτητο κράτος ήταν το ελληνικό βασιλείο του οποίου τα βόρεια σύνορα ήταν στη Λαμία.

Αν και οι συγκοινωνιακές και επικοινωνιακές δυνατότητες δεν ήταν τόσο ανεπτυγμένες όσο σήμερα, πρόσφατες εξελίξεις όπως η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων, η ατμοκίνηση των πλοίων, οι οργανωμένες ταχυδρομικές υπηρεσίες, είχαν οδηγήσει σε μια αντίληψη για τα ταξίδια που ξεπερνούσε τη λογική του περιηγητή των περασμένων αιώνων. Μάλιστα μια ιδιαίτερα ρομαντική διάθεση έστελνε κόσμο να πολεμάει σε διάφορα μέρη του πλανήτη για τις ιδέες του, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τους γαριβαλδινούς. Έτσι, π.χ., ένα από τα σημαντικά μέλη του Συμβουλίου της Κομμούνας, ο Γκυστάβ Φλουράνς, είχε πάρει μέρος στην Κρητική Επανάσταση του 1866-69,[1]  μάλιστα εκλέχθηκε πληρεξούσιος της Κρήτης και προσπάθησε ανεπιτυχώς να συναντηθεί με τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ που αργότερα τον απέλασε από την Ελλάδα.[2] Ο Φλουράνς συνελήφθη -και στη συνέχεια εκτελέστηκε- από τις δυνάμεις της κυβέρνησης των Βερσαλλιών μαζί τον Ιταλό Αμιλκάρε Τσιπριάνι “παλιό σύντροφό του στην Κρήτη”,[3] ο οποίος βρισκόταν στην Αθήνα το 1862 και συμμετείχε στην εξέγερση εναντίον του Όθωνα (σε οδόφραγμα στην Καπνικαρέα ήταν αυτός που ύψωσε κόκκινη σημαία για πρώτη φορά στην Ελλάδα). Τη συμμετοχή στην Κομμούνα την πλήρωσε με θανατική καταδίκη (δεν εκτελέστηκε), ενώ στην πολυτάραχη ζωή του οι διώξεις, φυλακίσεις κι απελάσεις ήταν συνεχείς. Εκλέχτηκε μέλος του ιταλικού κοινοβουλίου κι επέστρεψε στην Ελλάδα συμμετέχοντας με σώμα γαριβαλδινών στον πόλεμο του 1897.[4]

Δυστυχώς παρά τις “αγαθές προθέσεις” μου να βρω ανθρώπους απ' όλη τη Βαλκανική, εντόπισα μόνο ελληνικές και τουρκικές (για την ακρίβεια οθωμανικές) συμμετοχές. Πάντως, ο Βούλγαρος ποιητής κι επαναστάτης Χρίστο Μπότεφ (γεν. 1848 – θαν. 1876 στη διάρκεια της βουλγαρικής εξέγερσης)[5] από το Γαλάτσι της Ρουμανίας όπου βρισκόταν τότε χαιρέτησε με ενθουσιασμό την Κομμούνα και διακήρυξε το “Πιστεύω της Βουλγαρικής Κομμούνας”.[6] Παράλληλα, να αναφερθούμε στην κάλυψη των γεγονότων της Κομμούνας στην αθηναϊκή εφημερίδα Μέλλον από τον εκδότη της Δήμο Παπαθανασίου, κάλυψη που του στοίχισε διώξεις και ξυλοδαρμούς από την ελληνική αστυνομία και στην οποία είναι αφιερωμένη το βιβλίο του Μ. Παπαϊωάννου Η Παρισινή Κομμούνα και η Ελλάδα.

Από ελληνικής πλευράς σίγουρη είναι η συμμετοχή της Μαρίας Δαούδογλου.[7] Η γυναίκα αυτή, για την οποία δυστυχώς δεν γνωρίζουμε πολλά πράγματα, αποτελεί πολύ ξεχωριστή περίπτωση στο επαναστατικό κίνημα. Η Μαρία Πανταζή, όπως ονομαζόταν πριν τον γάμο της, ήταν πόρνη, στη Νάπολι της Ιταλίας. Εκεί γνωρίστηκε με τον αναρχικό έμπορο από τη Σμύρνη Εμμανουήλ Δαούδογλου, τον οποίο και παντρεύτηκε. Ο Εμ. Δαούδογλου, λίγα χρόνια πριν τη γνωριμία του με τη Μ. Πανταζή, ήταν στο Παρίσι όπου μαζί με τον Π. Αργυριάδη και τον Αμ. Τσιπριάνι οργάνωσαν ομάδα Ευρωπαίων αναρχικών και σοσιαλιστών που συμμετείχε στην αντιοθωνική εξέγερση. Το 1864 πήγε στη Νάπολι, όπου εντάχθηκε στο τοπικό τμήμα της Α΄ Διεθνούς και...

Περισσότερα …