
Ο Μιχαήλ Μπακούνιν, αναρχικός και επαναστάτης, είχε ήδη φήμη στην Αγγλία πριν από την άφιξή του στο Λονδίνο το 1861. Η ιστορία των φερόμενων δεσμών του με το ρωσικό κράτος έφτασε στον Τύπο με τη μορφή ενός άρθρου στην εφημερίδα «Morning Advertiser» υπό τον τίτλο «Ήταν ο Μπακούνιν Ρώσος Πράκτορας ή όχι;» (23 Αυγούστου 1853), γραμμένο από τον συντηρητικό δημοσιογράφο Francis Marx, με τον περίφημο ρωσόφοβο David Urquhart να στέκεται κάπου κοντά του. Ακολούθησαν παρεμβάσεις των Herzen και Karl Marx. Η περιγραφή του Herzen σχετικά με αυτά τα γεγονότα στο «My Past and Thoughts» (σελ. 473-7) κατηγορεί άμεσα τον Μαρξ για συκοφαντία. Αυτό μπορεί να φαίνεται άδικο, και πιθανότατα ήταν εν μέρει τουλάχιστον το προϊόν των διαρκώς κακών σχέσεων που υπήρχαν μεταξύ των δύο ανδρών, αλλά πρέπει να ειπωθεί ότι η επιστολή του Μαρξ προς την «Morning Advertiser» είναι κάπως αμφιλεγόμενη και ολόκληρο το επεισόδιο φαίνεται ακόμα λίγο σκοτεινό.
Σε κάθε περίπτωση, αυτή η διαμάχη, μετά την εμπλοκή του Μπακούνιν στο επαναστατικό κίνημα το 1848, εξασφάλισε το ότι παρέμεινε μια γνωστή φιγούρα στην Ευρώπη, ακόμη και όταν σάπιζε στο Φρούριο Πέτρου και Παύλου στην Πετρούπολη, στη συνέχεια στη φυλακή του Shlusselburg, και τελικά στη Σιβηρία, αφότου παραδόθηκε στις ρωσικές αρχές το 1851. Αυτό πιθανώς εξηγεί γιατί η άφιξή του στο Λονδίνο ανακοινώθηκε στον περιφερειακό Τύπο: «Ο Μιχαήλ Μπακούνιν, ο διάσημος Ρώσος πρόσφυγας, έφτασε στο Λονδίνο. Μια επιτροπή εργαζομένων την περασμένη εβδομάδα τον περίμενε από την αδικαιολόγητη εξορία, υπό την ευθύνη του M. Herzen, και τον καλωσόρισε» («Newcastle Courant», 31 Γενάρη 1862, σ. 6).
Παρ’ όλα αυτά, οι «γνωστοί πρόσφυγες» συμμετείχαν ελάχιστα στην αγγλική ζωή. «Δεν καταγράφεται περαιτέρω επαφή μεταξύ του Μπακούνιν και του αγγλικού εργατικού κινήματος [...]», όπως αναφέρει ο Carr, (Bakunin, σελ. 258), και υπάρχουν λίγα στοιχεία για άλλες επαφές στην Αγγλία. Φαίνεται πιθανό ότι ο Μπακούνιν διατηρούσε επαφή με τον F.P. Koe, έναν κληρικό που συνάντησε στο δρόμο του στο Σαν Φρανσίσκο, καθώς αργότερα χρησιμοποιεί δύο διαφορετικές ταχυδρομικές διευθύνσεις που σχετίζονται με τον Koe: τη διεύθυνση του ίδιου του Koe («2 Wettcombe Park Road [εννοεί Westcombe - SJY], για αποστολή στον Fanny Althorp», Pis'ma, σελ. 96), και τη διεύθυνση του μελλοντικού γαμπρού του Koe (‘Reverend H. Swabey Esqu., 6 Suffolk Street, Pall Mall, για αποστολή στον κ. G. Sanders (Mervaud, σελ. 535). Ακόμα και εδώ, ωστόσο, δεν υπάρχει καταγραφή μιας πραγματικής συνάντησης.
Αυτή η έλλειψη εμπλοκής με τον τοπικό πολιτισμό και τους ανθρώπους μπορεί να είναι ένας από τους λόγους για την έλλειψη πληροφοριών σχετικά με την αγγλική περίοδο του Μπακούνιν (το ίδιο πρόβλημα που υπήρξε και με τον Herzen). Κάποιος θα μπορούσε επίσης να υποδηλώσει ότι υπήρξαν πάρα πολλοί ιδεολογικοί άξονες για να παρακινήσουτν τον Μπακούνιν, και ίσως ότι η προσωπικότητά του προσφέρθηκε ως ψυχοβιογραφία παρά ως κάτι το παραδοσιακό. Όποιος και αν είναι ο λόγος, το αποτέλεσμα είναι ότι έχουν γίνει λιγότερες προσπάθειες να ανακαλυφθούν οι πρακτικές λεπτομέρειες της ζωής του από ό,τι θα περίμενε κανείς.
Παίρνουμε, ωστόσο, μια πολύ ζωντανή εικόνα του Μπακούνιν, που δραπέτευσε από τη Σιβηρία μέσα από ένα επικό ταξίδι στους ωκεανούς του...

Η εκδοτική ομάδα της βραζιλιάνικης ελευθεριακής και αντικληρικαλιστικής επιθεώρησης "A Lanterna" (“Ο Φανός”) το 1911. Όρθιοι, από αριστερά, Leão Aymoré, Eugenio Leuenroth και Beato da Silva. Καθιστοί, από αριστερά, Neno Vasco, Edgard Leuenroth και José Romero.
...
LOUISSE MICHEL
Παράδοξος και ασυνήθης ο της γυναικός ταύτης, πρωτότυπος και ιδιόρρυθμος φυσιογνωμία, μετέχουσα της μυστυριώδους δυνάμεως, ήτις δημιουργεί τους μάρτυρας και της ισχυράς και αμεταβλήτου θελήσεως, ήτις μορφώνει τους μεγάλους μεταρρυθμιστάς και ανακαινιστάς της κοινωνίας.
Η Λουίζα Michel μετωνομάσθη η ερυθρόσκουφος παρθένος, τόσον φανατικώς εξεγείρεται πάντοτε κατά των μεγάλων και ισχυρών, τόσον ηρωικώς εργάζεται και μοχθεί υπέρ των δύστυχών και των αδικουμένων. Η αγάπη και αφοσίωσίς της προς την δυστυχή μερίδα της ανθρωπότητος, ο οίκτος, τον οποίον η ψυχή της αισθάνεται δια πάσαν δυστυχίαν, τη ενέπνευσαν την ιδέαν της μεταρρυθμίσεως της κοινωνίας, υπό βάσεις εντελούς ισότητος και χριστιανικής...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

