
Στο Κουκλόσπιτο ο Ibsen επιστρέφει σε ένα θέμα πολύ σημαντικό για αυτόν – το Κοινωνικό Ψέμα και το Καθήκον – αυτή τη φορά όπως παρουσιάζονται στον ιερό θεσμό του σπιτιού και στη θέση της γυναίκας στο χρυσό της κλουβί.
Η Nora είναι η αγαπημένη, λατρεμένη γυναίκα του Torvald Helmer. Είναι ένας σπουδαίος άνδρας, αυστηρά τίμιος, με υψηλά ηθικά ιδανικά, και παθιασμένα αφοσιωμένος στη γυναίκα και τα παιδιά του. Με λίγα λόγια, ένας καλός άνθρωπος και ένας αξιοζήλευτος σύζυγος. Σχεδόν κάθε μητέρα θα ήταν περήφανη για ένα τέτοιο γάμο για τη κόρη της, και η τελευταία θα αισθάνονταν τυχερή να γίνει η γυναίκα ενός τέτοιου άνδρα.
Η Nora επίσης θεωρεί τον εαυτό της τυχερό. Πράγματι, λατρεύει τον άνδρα της, πιστεύει σε εκείνων βαθιά, και είναι σίγουρη αν ποτέ απειλούνταν η ασφάλεια της, ο Torvald, το είδωλό της, ο θεός της, θα έκανε το θαύμα του.
Όταν μια γυναίκα αγαπάει όπως η Nora, τίποτα άλλο δεν έχει σημασία· λιγότερο από όλα οι κοινωνικές, νομικές ή ηθικές ανησυχίες. Έτσι, όταν η ζωή του άντρα της απειλείται, δεν είναι κόπος, είναι χαρά για την Nora να πλαστογραφήσει το όνομα του πατέρα της σε ένα σημείωμα και με αυτό δανείζεται 800 κορώνες, για να πάει τον άρρωστο άντρα της στην Ιταλία.
Στην ανυπομονησία της να εξυπηρετήσει τον άντρα της, και με απόλυτη άγνοια της νομικής πλευράς της πράξης της, δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία στη πράξη της, πέρα από το άγχος της να τον προστατέψει από κάθε επείγουσα ανάγκη που μπορεί να απαιτήσει από εκείνον να κάνει το θαύμα για χάρη της. δουλεύει σκληρά, και εξοικονομεί κάθε δεκάρα από τα χρήματα για τα μικροέξοδα της για να ξεπληρώσει το ποσό που δανείστηκε με το πλαστογραφημένο χαρτί.
Η Nora είναι καλόκαρδη και χαρωπή, φαινομενικά δίχως βάθος. Ποιος, πράγματι, θα περίμενε βάθος από μια κούκλα, ένα «σκιουράκι», ένα ωδικό πτηνό; Ο σκοπός της στη ζωή είναι να είναι χαρούμενη για χάρη του άντρα της, για χάρη των παιδιών της· να τραγουδά, να χορεύει, και να παίζει μαζί τους. Δεν είναι άλλωστε προφυλαγμένη, προστατευμένη, και φροντισμένη; Ποιος, λοιπόν, θα υποπτεύονταν πως η Nora έχει βάθος; Ήδη από την πρώτη σκηνή, όταν ο Torvald ρωτάει τι θέλει το ακριβό του «σκιουράκι» θέλει για δώρο Χριστουγέννων, η Nora του ζητά αμέσως χρήματα. Είναι για να αγοράσει γλυκά ή ακριβά ρούχα; Στη συζήτηση της με την Κυρία Linden, η Nora αποκαλύπτει τον εσωτερικό της εαυτό, και προβλέπει το αναπόφευκτο φιάσκο του κουκλόσπιτου της.
Αφού λέει στην φίλη της πως έσωσε τον άνδρα της, η Nora λέει: «Όταν ο Torvald μου έδινε χρήματα για ρούχα και άλλα, δεν χρησιμοποίησα ποτέ περισσότερα από τα μισά· αγόραζα πάντοτε τα πιο απλά πράγματα... ο Torvald δεν παρατήρησε ποτέ τίποτα. Συχνά όμως ήταν πολύ δύσκολο, αγαπημένη μου Christina. Γιατί είναι ωραία να είσαι όμορφα ντυμένη. Έτσι δεν είναι;... Λοιπόν, και πέρα από αυτό, έβγαλα χρήματα και με άλλους τρόπους. Πέρυσι το χειμώνα ήμουν τόσο τυχερή – είχαν να αντιγράψω ένα σωρό. Κλεινόμουν κάθε απόγευμα και έγραφα μέχρι αργά τη νύχτα.
Ω, μερικές φορές ήμουν τόσο...

Ι
Εδώ και διακόσια περίπου χρόνια ένας πολυμέτωπος, αμείλικτος, σκληρός πόλεμος έχει ξεσπάσει μέσα στην ανθρώπινη κοινωνία. Δεν πρόκειται γενικά για την «πάλη των τάξεων», όπως αντιλαμβάνονται τους κοινωνικούς αγώνες όσοι δεν διαθέτουν παρά μια πρόχειρη κοινωνιολογία. 1 Ούτε για «πάλη για την εξουσία» που συνήθως έχει «κανόνες παιχνιδιού» -μολονότι οι εμπόλεμοι πολλές φορές τους παραβιάζουν- όπου οι αντίπαλοι δεν διαφέρουν ουσιαστικά στην ψυχοσύνθεση και ίσως και στους σκοπούς.
Είναι ένας βαθύτερος, θανάσιμος, εξοντωτικός πόλεμος: είναι εκείνος μεταξύ Αρχής και Αναρχίας, Εξουσίας και Ελευθερίας, όπου συγκρούονται δύο κόσμοι ριζικά αντίθετοι, ο κόσμος του ετεροκαθορισμού μ’ εκείνον του αυτοκαθορισμού....

Η Ρωσική Επανάσταση μόλις που μπήκε στο δέκατο τρίτο έτος της, ένα χρονικό διάστημα αρκετό για να δείξει ένας κοινωνικός ξεσηκωμός, ακόμη και αυτής της κλίμακας, την αξία του.
Ποιά, λοιπόν, είναι η τωρινή κατάσταση της χώρας «της πιο περίφημης» επανάστασης; Το ερώτημα αυτό προκύπτει συνεχώς σε ένα πλήθος ανθρώπων, όλων των τάσεων και των κοινωνικών θέσεων οι οποίοι, πνιγμένοι στις πιο διαφορετικές και αντιφατικές πληροφορίες καταλήγουν να χάνουν κάθε ελπίδα στο να φτάσουν σε μια ακριβή αντίληψη των πραγμάτων που συμβαίνουν εκεί. Ακόμη και οι...
Στο κτήριο της Ελληνικής κοινότητας της Μελβούρνης στις 18/07/2019
Με τον Ελευθεριακό στο Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι Πέρασμα, 22/01/2018

