Στις 7 Ιουνίου 1903 – ορισμένες πηγές αναφέρουν την 13η Οκτωβρίου 1902 – γεννήθηκε στο Benissanet (Ribera d’Ebre στην Καταλονία) ο γιατρός, αναρχικός και αντιφασίστας αγωνιστής Josep Pujol Grua –αναφέρεται συχνά ως Grau– γνωστός ως Galeno, ενώ χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Manuel Jimenez Creus. Γιος ευκατάστατης οικογένειας, σπούδασε Ιατρική στη Σαραγόσα, όπου αποφοίτησε το 1925, ενώ έγινε μέλος της Εθνικής Εργατικής Συνομοσπονδίας (CNT).
Όταν ξέσπασε ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος, ήταν γιατρός γενικής ιατρικής στο Roca del Vallès (Vallès Oriental, Καταλονία) και εντάχθηκε ως προσωρινός γιατρός στη Vallès Oriental Column και, αργότερα, στη «Red and Black Column» μέχρι τις πολιτοφυλακές. Το τέλος του πολέμοπυ τον βρίσκει με τον βαθμό του Διοικητή Υγείας της 28ης Μεραρχίας του Λαϊκού Στρατού της II Ισπανικής Δημοκρατίας.
Με τη νίκη του Φράνκο, πέρασε στη Γαλλία και νοσηλεύτηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Argelers, όπου συμμετείχε στην αυτοσχέδια υγειονομική υπηρεσία για τους πρόσφυγες. Στις 23 Ιουλίου 1939 μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο του στρατοπέδου Sant Cebria και στις 11 Ιανουαρίου 1940 στάλθηκε ξανά στο Argelers, για να μεταφερθεί στις 20 Μαΐου στο στρατόπεδο Bram, για να καταπολεμήσει μια επιδημία τυφοειδούς πυρετού, πριν επανενταχθεί ξανά στο στρατόπεδο Argelers.
Τον Μάρτιο του 1941, καταγγελθείς ως "κομμουνιστής" από τους σταλινικούς, συνελήφθη και στάλθηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Gurs, όπου εργάστηκε στον παιδικό σταθμό. Τον Μάιο του 1942 κατατάχθηκε σε μια Εταιρεία Ξένων Εργατών (Company of Foreign Workers - CTE) και στάλθηκε στα ορυχεία του Busi (Ακουιτανία, Οξιτανία), όπου αγωνίστηκε κρυφά κατά των Ναζί. Αργότερα υπέγραψε συμβόλαιο ως αγροτικός εργάτης και κατάφερε να συναντήσει τη συντρόφισσά του Anita Erro και την κόρη του στην Carcassona (Llenguadoc, Οξιτανία), όπου, εκτός από την πείνα και τις στερήσεις, ήταν και "βοηθός" του χειρουργού γιατρού Joaquim Trias Pujol στην Κλινική του Δρα Delteil.
Συμμετείχε ενεργά στην ανασυγκρότηση της CNT, αλλά συνελήφθη από τους Γερμανούς και επιστρατεύθηκε με τη βία στην «Οργάνωση Todt», μεταφέρθηκε στο Μπορντό, όπου εργάστηκε στο Υγειονομικό Γραφείο των στρατώνων Niel ως γιατρός για Ισπανούς εργάτες που είχαν εξαναγκαστεί να εργαστούν στα οχυρωματικά έργα του «Ατλαντικού Τείχους».
Στην ίδια περιοχή συμμετείχε επίσης στην επανίδρυση της αναρχοσυνδικαλιστικής ομοσπονδίας, κυρίως ως μέλος της Συνομοσπονδιακής Υποεπιτροπής της Κατεχόμενης Ζώνης, διατηρώντας επαφή με την Εθνική Επιτροπή της CNT στην Τουλούζη. Κατηγορήθηκε για συμμετοχή σε σαμποτάζ και για αποδοχή αδικαιολόγητων αδειών ασθενείας, και απελάθηκε στη Γερμανία. Κατά τη διάρκεια της μεταφοράς με το τρένο κατάφερε να δραπετεύσει στη Metz (Lorena, France) και εγκαταστάθηκε προσωρινά στην Talenca (Οξιτανία).
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έζησε στο Παρίσι, στο Μπορντό –όπου ξαναβρήκε τη συντρόιφισσά του– και στην Τουλούζη. Στην τελευταία πόλη, με τη στήριξη του γιατρού Carles Martí Faced, ανέλαβε τη φροντίδα της πολυπληθούς αποικίας εξόριστων και συμμετείχε ενεργά στον αντιφρανκικό αγώνα, τόσο στη Γαλλία όσο και στην Ιβηρική χερσόνησο, όπου συνεργάστηκε με ομάδες αναρχικών ανταρτών που δρούσαν στη Βαρκελώνη, κυρίως με τον Josep Louis Facerias.
Συμμετείχε στην ανασυγκρότηση της CNT και στο Συνομοσπονδιακό Συνέδριο, που πραγματοποιήθηκε από τις 15 έως τις 18 Ιουνίου 1945 στην Τουλούζη, όπου ορίστηκε γραμματέας, μαζί με τους Gregorio Oliván και Antoni Carbonell της Διεθνούς Αντιφασιστικής Αλληλεγγύης (Anti-Fascist Solidarity - SIA), θέση την οποία εγκατέλειψε τον Ιούλιο του 1946 για να αναλάβει αποστολή οργανωτικού χαρακτήρα στην Ιβηρική χερσόνησο. Στις 20 Αυγούστου του ίδιου έτους, συνελήφθη από την αστυνομία του καθεστώτος Φράνκο κοντά στη Girona, ενώ ταξίδευε με το όνομα Manuel Jiménez Creus, με το τρένο από Βαρκελώνη προς Portbou. Τον Αύγουστο μεταφέρθηκε στις Φυλακές Modelo της Βαρκελώνης, από όπου στις 12 Ιουνίου 1947 αφέθηκε προσωρινά ελεύθερος, αν και έπασχε σοβαρά από φυματίωση.
Έζησε στην παρανομία στη Βαρκελώνη, προσφέροντας τις ιατρικές του υπηρεσίες σε συντρόφους του (Josep Lluís Facerias, Juan Cazorla Pedreroκ.ά.). Τελικά, στις 15 Αυγούστου 1947, μια ομάδα ανταρτών (Facerias, Cazorla, Guillermo Ganuza Navarro και Pere Adrover Font), με οδηγό τον Francisco Denis Díez (Catalan), πέρασε στη Γαλλία. Το σπίτι του στην Τουλούζη αποτέλεσε ασφαλές καταφύγιο για τον Facerias και άλλους αναρχικούς αντάρτες. Κατά τα χρόνια αυτά φρόντιζε και παρείχε συμβουλές στην Αποικία Ασθενών και Αναπήρων του Aymare (Γουιάνα, Οξιτανία).
Στις 26 Ιανουαρίου 1952 αναχώρησε για τη Βραζιλία και στις 2 Φεβρουαρίου επιβιβάστηκε από τη Γένοβα (Λιγουρία, Ιταλία), αποβιβαζόμενος στις 15 Φεβρουαρίου στο Ρίο ντε Τζανέιρο και στις 26 Φεβρουαρίου εγκαταστάθηκε στο Πόρτο Αλέγκρε (Rio Grande do Sul, Βραζιλία). Παρά τις πολλές δυσκολίες για την αναγνώριση του ιατρικού του πτυχίου, κατάφερε να αποκτήσει μεγάλη φήμη στο επάγγελμά του και παρείχε ιατρικές υπηρεσίες στην αεροπορική εταιρεία Viação Aérea Rio Grandense (VARIG), ενώ συνέχιζε να φροντίζει άπορους ασθενείς, όπως έκανε σε όλη του τη ζωή.
Στη Βραζιλία ήταν μέλος της CNT και συμμετείχε στην Επιτροπή Σχέσεων, μαζί με τον Manuel Fernández. Με αυτόν, τον Οκτώβριο του 1961, ήταν αντιπρόσωπος από το Πόρτο Αλέγκρε στο Συνέδριο Τοπικών Ομοσπονδιών της CNT Βραζιλίας. Στις 19 Ιουλίου 1962 προέδρευσε σε συνέλευση στο Πόρτο Αλέγκρε. Κείμενά του δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό “Más Allá”.
Ο Josep Pujol Grua πέθανε την 1η Σεπτεμβρίου 1966 στο Πόρτο Αλέγκρε και η κηδεία του μετατράπηκε σε αυθεντική λαϊκή διαδήλωση, γεγονός που καλύφθηκε ακόμη και από τα φρανκικά ΜΜΕ. Η μαρτυρία του καταγράφηκε από τη Φρεντερίκα Μοντσενί για το μικρό τόμο του Mundo al Día για την Εξορία.
*Πηγή: Athenaeus Libertarian Black Star. Μετάφραση: Ούτρε Θεός Ούτε Αφέντης.
