Πηγή του κειμένου που ακολουθεί είναι το βιβλίο του Edward Micklethwaite Curr, The Australian Race: its origin, languages, customs, place of landing in Australia, and the routes by which it spread itself over that continent, Τόμος 1, σσ. 100–105. Μελβούρνη: John Ferres, Government Printer· Λονδίνο: Trübner & Co., Ludgate Hill, 1886.
Ένα ζήτημα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος σε σχέση με τους Αβορίγινες είναι η ιστορία της επαφής τους με εμάς. Όσο μπορούμε να κρίνουμε από την έως τώρα εμπειρία, η εξαφάνιση των άγριων αυτών φυλών φαίνεται αναπόφευκτη και μάλιστα σε όχι πολύ μακρινό χρονικό διάστημα. Οι συνθήκες που έχουν ήδη οδηγήσει σε κάτι που προσεγγίζει την πλήρη εξαφάνισή τους στα τμήματα της ηπείρου όπου η κυριαρχία μας επικρατεί εδώ και περίπου σαράντα χρόνια μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:
Κατ’ αρχάς, η συνάντηση των αυτόχθονων φυλών της Αυστραλίας με τον λευκό πρωτοπόρο άποικο οδηγεί, κατά κανόνα, σε πόλεμο, ο οποίος διαρκεί από έξι μήνες έως δέκα χρόνια, ανάλογα με τη μορφολογία της περιοχής, την έκταση της εγκατάστασης των εποίκων σε μια περιοχή και τις διαθέσεις των εμπλεκομένων ατόμων.
Όταν αρκετοί κτηνοτρόφοι εγκαθίστανται κοντά ο ένας στον άλλο και η περιοχή που καταλαμβάνουν είναι εύκολα προσβάσιμη, χωρίς φυσικά καταφύγια στα οποία οι Αβορίγινες μπορούν να αποσυρθούν, η περίοδος των συγκρούσεων είναι συνήθως σύντομη και η αιματοχυσία σχετικά περιορισμένη. Αντίθετα, σε περιοχές δύσβατες για την έφιππη μετακίνηση, όπου οι λευκοί είναι λίγοι και οι Αβορίγινες μπορούν να βρίσκουν τροφή σε απομονωμένα καταφύγια, η διάρκεια του πολέμου είναι συνήθως μεγαλύτερη και οι απώλειες πολύ πιο σοβαρές.
Κατά τα πρώτα χρόνια του αποικισμού μας, η έκταση που καταλάμβανε ένας κτηνοτρόφος ήταν σχετικά μικρή, με τις κτηνοτροφικές εκτάσεις να κυμαίνονται κατά μέσο όρο από είκοσι έως εκατό χιλιάδες στρέμματα. Εκείνη την εποχή, επίσης, απασχολούνταν πολύ περισσότεροι άνδρες για τη διαχείριση ενός δεδομένου αριθμού προβάτων ή βοοειδών απ' ό,τι σήμερα. Ως αποτέλεσμα, οι άποικοι και οι υπηρέτες τους όχι μόνο μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τους Αβορίγινες, αλλά ο αριθμός τους ενέπνεε και σεβασμό, με συνέπεια να σκοτώνονται συγκριτικά λίγοι από αυτούς.
Εκείνη την εποχή, επίσης, η κυβέρνηση επιδίωκε, και σε πολλές περιπτώσεις κατάφερνε, να παρέχει προστασία στους Αβορίγινες. Αφού τα κοπάδια αυξήθηκαν στις αποικίες, τα ποιμνιοστάσια έγιναν μεγαλύτερα και ο πληθυσμός διασκορπίστηκε περισσότερο, συγκροτήθηκαν μικρά σώματα έφιππης αστυνομίας από τον λευκό πληθυσμό, τα οποία χρησιμοποιούνταν για την τιμωρία επιθέσεων και βιαιοπραγιών που αποδίδονταν στους Αβορίγινες.
Στη συνέχεια, καθιερώθηκε η πρακτική να ενισχύεται η λευκή αστυνομία με λίγους έφιππους Αβορίγινες αστυνομικούς, οι οποίοι αποδείχθηκαν ιδιαίτερα χρήσιμοι στον εντοπισμό των συμπατριωτών τους που θεωρούνταν υπεύθυνοι για παραβάσεις και είχαν καταφύγει στα κρησφύγετά τους. Ότι αυτοί θα αναλάμβαναν μια τέτοια υπηρεσία όχι απλώς πρόθυμα αλλά με ζήλο, ακόμη και μακριά από τον τόπο καταγωγής τους, ο αναγνώστης θα το κατανοήσει εύκολα, αφού γνωρίζει ότι, κατά τον συγγραφέα, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των Αυστραλών Αβορίγινων είναι το έντονο μίσος που τρέφουν προς κάθε άνδρα, γυναίκα ή παιδί της ίδιας φυλής εκτός των φυλών με τις οποίες έχουν προσωπική γνωριμία, και η επιθυμία τους να το ικανοποιήσουν με αιματοχυσία.
Από περίπου το 1850 και έπειτα, οι κτηνοτροφικές εκτάσεις, ιδιαίτερα στην Αποικία του Κουίνσλαντ (Colony of Queensland), σημείωσαν τεράστια αύξηση και επειδή ο πληθυσμός της αποικίας παρέμενε σχετικά μικρός, κρίθηκε αναγκαία η αύξηση των αντρών των έφιππων αστυνομικών σωμάτων.
Η ΕΦΙΠΠΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΑΥΤΟΧΘΟΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΣΦΑΓΕΣ
Για λόγους εξοικονόμησης χρημάτων οι λευκοί έφιπποι αστυνομικοί αντικαταστάθηκαν από σώματα αποτελούμενα εξ ολοκλήρου από Αβορίγινες, καθένα από τα οποία διοικούνταν από έναν αξιωματικό με τον βαθμό του επιθεωρητή ή υποεπιθεωρητή της Έφιππης Αστυνομίας Αυτοχθόνων. Στην υπηρεσία αυτή συνηθιζόταν να στρατολογούνται περίπου είκοσι νεαροί Αβορίγινες από μια περιοχή όπου οι τοπικές φυλές είχαν ήδη εν μέρει εκπολιτιστεί οι οποίοι αποστέλλονταν σε άλλη περιοχή, που απείχε ακόμα και διακόσια ή τριακόσια μίλια από τον τόπο καταγωγής τους.
Όταν βοοειδή τραυματίζονταν από δόρατα ή ακόντια ή τρόμαζαν από τη θέα ή ακόμη και την οσμή των Αβορίγινων και εγκατέλειπαν την περιοχή, ο ζημιωμένος κτηνοτρόφος καλούσε τον πλησιέστερο αστυνομικό επιθεωρητή. Εκείνος μετέβαινε στον τόπο του συμβάντος και, συνοδευόμενος από μέρος των αντρών του, άρχιζε την αναζήτηση Αβορίγινων.
Σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις οι άντρες του επιθεωρητή συμμετείχαν με δαιμονιώδη ενεργητικότητα και επινοητικότητα. Μόλις εντοπίζονταν οι πρώτοι Αβορίγινες, ο Άγγλος αυτός αξιωματικός εξαπέλυε τους διψασμένους για αίμα «κυνηγούς» του, παραμένοντας ο ίδιος σε ασφαλή απόσταση από τα δόρατα. Όσοι περισσότεροι άνδρες ήταν δυνατόν πυροβολούνταν, ανεξάρτητα από το αν είχαν οποιαδήποτε ανάμειξη στο περιστατικό. Εφόσον ήταν δυνατό, δεν επιτρεπόταν σε κανέναν να διαφύγει. Οι άντρες αυτοί παραδίνονταν στη χαρά της αιματοχυσίας, ενώ ο επικεφαλής αξιωματικός αποδεικνυόταν συχνά ο καλύτερος σκοπευτής της ομάδας.
Όταν ολοκληρωνόταν η σφαγή, ο Άγγλος αξιωματικός παρέδιδε τις γυναίκες, οι οποίες δεν επιχειρούσαν να διαφύγουν προκειμένου να σώσουν τη ζωή τους, στις ορέξεις των «παιδιών» του, όπως αποκαλούσε τους άντρες του.
Πράγματι, σύμφωνα με τον συγγραφέα, η ζωή του ίδιου δεν θα ήταν ασφαλής αν ενεργούσε διαφορετικά. Οι αιμοδιψείς τάσεις των αντρών αυτών ενισχύονταν τόσο πολύ από την επανάληψη τέτοιων επιχειρήσεων, εβδομάδα με την εβδομάδα, ώστε οι αξιωματικοί τους, κατά κανόνα, φοβούνταν να ιππεύουν μπροστά από το απόσπασμα κατά την πορεία, μήπως κάποια ξαφνική παρόρμηση οδηγήσει τους ίδιους τους άντρες τους να τους πυροβολήσουν.
Αν, μετά από κάποια συμπλοκή, δύο από τους έφιππους αστυνομικούς διαφωνούσαν για την κατοχή μιας νεαρής γυναίκας, ήταν πιθανό ο ένας να τη σκοτώσει από ζήλια. Ακολουθούσε όργιο και, όχι σπάνια, κάποιοι από τους άνδρες απήγαγαν αιχμάλωτες γυναίκες για να τις προσθέσουν στο χαρέμι που διατηρούσαν στο στρατόπεδο της μονάδας τους.
ΟΙ ΑΔΙΚΙΕΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩΝ
Για να μην προσελκύουν τέτοιες ενέργειες την προσοχή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κανένας λευκός, εκτός από τον επικεφαλής αξιωματικό, δεν συνοδεύει τους έφιππους αστυνομικούς, παρά μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν εκείνος επιτρέπει την παρουσία κάποιου ιδιοκτήτη ή επιστάτη, του οποίου τη διακριτικότητα εμπιστεύεται απόλυτα.
Η μαρτυρία ενός Αβορίγινα δεν είναι παραδεκτή στα δικαστήριά μας. Εάν στις επαναλαμβανόμενες αυτές εκστρατείες παρίσταντο περισσότεροι λευκοί, θα ήταν αδύνατο να διατηρηθεί το υπάρχον σύστημα.
Οι ακρότητές του έχουν τεθεί υπόψη του Κοινοβουλίου του Κουίνσλαντ και έχουν αποκαλυφθεί στον Τύπο. Οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται ότι είναι ταυτόχρονα αποτελεσματικό και οικονομικό. Μετά από κάθε σφαγή, ο αξιωματικός που την επέβλεψε και συμμετείχε σε αυτήν αναφέρει ότι «διέλυσε» μια φυλή η οποία δημιουργούσε προβλήματα στην περιφέρειά του, και εκεί η υπόθεση θεωρείται λήξασα.
Έτσι, η συνάντηση της λευκής και της μαύρης φυλής στην Αυστραλία, εξεταζόμενη στα γενικά της συμφραζόμενα, καταλήγει σε πόλεμο. Και δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς γιατί. Ο λευκός θεωρεί ότι η κατοχή της γης από τους Αβορίγινες δεν συνιστά νόμιμη ή ουσιαστική χρήση της και, στην πράξη αλλά και ανοιχτά, αρνείται να τους αναγνωρίσει τα στοιχειώδη δικαιώματα που ανήκουν σε κάθε άνθρωπο.
ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΧΩΡΑ
Από την άλλη πλευρά, η φυλή που κατέχει τη γη της από αμνημονεύτων χρόνων και θεωρούσε πάντοτε, σύμφωνα με τα δικά της έθιμα, ακόμη και το παράνομο ξερίζωμα μιας μόνο ρίζας από το έδαφός της ως αιτία πολέμου, βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη όχι μόνο με το γεγονός ότι ξένοι μιας άλλης φυλής εγκαταστάθηκαν μόνιμα στα εδάφη της, αλλά και ότι έφεραν μαζί τους πλήθος ζώων, τα οποία καταναλώνουν μαζικά τις ρίζες και τα φυτά που αποτελούσαν τη βασική της τροφή και εκδιώκουν τα θηράματα που άλλοτε κυνηγούσε.
Επιπλέον, η φυλή προειδοποιείται από τον πιο επιεική άποικο ότι, επειδή τα βοοειδή δεν παραμένουν σε μια κτηνοτροφική έκταση όπου οι Αβορίγινες αναζητούν καθημερινά την τροφή τους με τον συνηθισμένο τρόπο, καθώς τρομάζουν ακόμη και από τη μυρωδιά τους, πρέπει να εγκαταλείψουν αυτή τη συνήθεια, διαφορετικά θα υποστούν τις συνέπειες και θα πυροβολούνται κάθε φορά που θα συναντώνται.
Έτσι, η φυλή, απειλούμενη με πόλεμο από τον λευκό εισβολέα εάν επιχειρήσει να αναζητήσει τροφή στη δική της γη, και αντιμετωπίζοντας την ίδια απειλή εάν εισέλθει στα εδάφη μιας γειτονικής φυλής, βρίσκεται μπροστά στην επιλογή ανάμεσα στον βέβαιο θάνατο από την πείνα και τον πιθανό θάνατο από το τουφέκι… Και, φυσικά, επιλέγει το δεύτερο.
ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΤΑΓΗ
Όταν ένα σημαντικό μέρος των ανδρών μιας φυλής έχει σκοτωθεί, οι Αβορίγινες αντιλαμβάνονται τη ματαιότητα της αντίστασής τους και ζητούν ειρήνη. Όταν ο λευκός θεωρήσει ότι η φυλή έχει πλέον αποδυναμωθεί και υποταχθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε η μικρή ομάδα του να μην έχει πλέον τίποτε να φοβηθεί, εφόσον λαμβάνονται ορισμένες στοιχειώδεις προφυλάξεις, η ειρήνη παραχωρείται και επιτρέπεται στη φυλή να εγκατασταθεί σε έναν προκαθορισμένο τόπο, μέσα ή κοντά στην κτηνοτροφική εγκατάσταση του εποίκου.
Από εκείνη τη στιγμή, μερικοί άντρες της φυλής απασχολούνται περιστασιακά στον σταθμό, λαμβάνοντας τροφή ως αμοιβή. Τα υπολείμματα των ζώων που σφάζονται για τις ανάγκες της εγκατάστασης παραχωρούνται επίσης συνήθως στη φυλή. Επιπλέον, ορισμένοι εργαζόμενοι δίνουν τροφή στους Αβορίγινες ως αντάλλαγμα για την πορνεία των συζύγων και των θυγατέρων τους.
Οι συνέπειες είναι ότι τα αφροδίσια νοσήματα εισάγονται αναπόφευκτα και εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη φυλή, προκαλώντας τον θάνατο πολλών ανθρώπων. Μια ακόμη συνέπεια αυτής της χρόνιας κατάστασης ηθικής και κοινωνικής εξαχρείωσης είναι ότι η παιδοκτονία, από σπάνιο φαινόμενο, γίνεται πλέον κανόνας.
Επιπλέον, η εμπειρία έχει δείξει ότι, ακόμη και από τα λίγα παιδιά που αφήνονται να επιζήσουν, η πλειονότητα πεθαίνει σε ηλικία μεταξύ 15 και 20 χρόνων από φυματίωση, πιθανότατα ως συνέπεια αφροδίσιων νοσημάτων των γονέων τους. Όταν η κατάσταση φτάσει σε αυτό το σημείο, οι αποικιακές κυβερνήσεις έχουν, σε αρκετές περιπτώσεις, συγκεντρώσει τα υπολείμματα ορισμένων ή και όλων των φυλών και τα έχουν εγκαταστήσει σε χώρους που στη Βικτώρια ονομάζονται «Αποθέματα Αβορίγινων» (Aboriginal Reserves).
Στη Βικτώρια υπάρχουν έξι τέτοια αποθέματα, με μέση έκταση μεταξύ τριών και τεσσάρων χιλιάδων στρεμμάτων το καθένα. Συνήθως βρίσκονται υπό τη φροντίδα ιεραποστόλων, ενώ οι Αβορίγινες που ζουν σε αυτά τρέφονται, στεγάζονται και τα παιδιά τους εκπαιδεύονται κυρίως με δαπάνες του δημόσιου ταμείου.
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΕΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΕΣ
Όσον αφορά τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν στις εκτάσεις αυτές, μπορώ να μιλήσω από προσωπική εμπειρία, καθώς τα έχω επισκεφθεί πολλές φορές και υπήρξα επί σειρά ετών μέλος του συμβουλίου που είχε αναλάβει την εποπτεία τους.
Οι ιεραπόστολοι είναι, ως επί το πλείστον, Μοραβοί από τη Γερμανία, ενώ ορισμένοι ανήκουν στην Εκκλησία της Αγγλίας (Church of England). Σε ορισμένα μέρη, οι δάσκαλοι είναι υπάλληλοι του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος (Education Department).
Ύστερα από μια μακρά και ήρεμη διερεύνηση της κατάστασης των Αβορίγινων που ζουν σε αυτά τα ιδρύματα, κατέληξα στα ακόλουθα συμπεράσματα, τα οποία, κατά τη γνώμη μου, επιβεβαιώνονται από τα αρχεία του Συμβουλίου Αβορίγινων της Βικτώριας (Aboriginal Board of Victoria).
Τα παιδιά μαθαίνουν ανάγνωση, γραφή και αριθμητική ευκολότερα από τα λευκά παιδιά. Κατανοούν αρκετά καλά την αγγλική γλώσσα, αλλά τη μιλούν με περιορισμένη ευχέρεια, επειδή οι ιεραπόστολοι που τα διδάσκουν είναι συνήθως Γερμανοί, οι οποίοι και οι ίδιοι μιλούν τα αγγλικά ανεπαρκώς. Οι Αβορίγινες που ζουν στα αποθέματα αυτά πείστηκαν εύκολα να εγκαταλείψουν τον φόνο, τον κανιβαλισμό (στον οποίο, άλλωστε, ποτέ δεν ήταν ιδιαίτερα επιρρεπείς) και την πολυγαμία. Όσον αφορά όμως τη θρησκεία και την ηθική, παραβλέποντας ορισμένες επιφανειακές ενδείξεις, μου φαίνεται ότι δεν υπάρχουν πραγματικά ανάμεσά τους· και αυτό παρά το γεγονός ότι οι συγκεκριμένοι Αβορίγινες ζουν ανάμεσά μας εδώ και σαράντα χρόνια και πολλοί από αυτούς γεννήθηκαν και ανατράφηκαν στους ιεραποστολικούς μας σταθμούς.
Είμαι πεπεισμένος ότι, αν επέστρεφαν και πάλι στα δάση τους και αποκόπτονταν από κάθε επικοινωνία με τους λευκούς, μέσα σε μία μόνο γενιά θα γίνονταν ξανά ακριβώς αυτό που ήταν όταν τους συναντήσαμε για πρώτη φορά.
Στη Δυτική Αυστραλία και στη Βόρεια Επικράτεια της Νότιας Αυστραλίας λειτουργούν δύο ρωμαιοκαθολικές ιεραποστολές για τους Αβορίγινες, καθώς και δύο ή τρεις προτεσταντικές ιεραποστολές στη Νότια Αυστραλία. Ωστόσο, δεν μπορώ να μιλήσω από προσωπική εμπειρία για τα αποτελέσματα που πέτυχαν αυτές.
Ο ΑΠΟΙΚΙΣΤΗΣ ΔΙΑΚΗΡΥΣΣΕΙ ΤΗΝ ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΩΝ ΑΥΤΟΧΘΟΝΩΝ
Όσον αφορά τους Αβορίγινες, θα συνόψιζα το αποτέλεσμα της επαφής τους με εμάς ως εξής: η μόνη επιτυχία που είχε η μεταχείρισή μας απέναντί τους ήταν η καλλιέργεια της διανοητικής τους ικανότητας. Και αν η εκπαίδευσή τους συνεχιστεί επί αρκετές γενεές, δεν βλέπω κανέναν λόγο που να εμποδίζει να φθάσουν, ως προς αυτό το σημείο, στο ίδιο επίπεδο με εμάς.
Ως προς τη σωματική τους υγεία, έχουν παρουσιάσει εμφανή υποχώρηση. Η κατάσταση εξάρτησής τους από εμάς έχει υπονομεύσει την παλαιότερη αυτάρκεια και αυτοπεποίθησή τους και τους έχει αφήσει χωρίς χαρακτήρα.
Θρησκεία και πολιτισμό οι Αβορίγινές μας δεν έχουν αποκτήσει. Η λευκή φυλή φαίνεται προορισμένη όχι να απορροφήσει, αλλά να εξοντώσει τον Αβορίγινα της Αυστραλίας.
*Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης.
