logo2

H εφημερίδα “Dos Fraye Vort” (που γραφόταν επίσης ως “Dos Freie Vort”) ήταν μια βραχύβια εβραϊκή αναρχική εφημερίδα από το Λίβερπουλ της Αγγλίας το 1898 που εκδόθηκε από τον Rudolf Rocker.

Το 1898, ο Morris Jeger, ένας Εβραίος αναρχικός από το Λίβερπουλ και ιδιοκτήτης ενός μικρού τυπογραφείου, έπεισε τον Rudolf Rocker και την συντρόφισσά του Milly Witkop να μετακομίσουν στην πόλη αφού ο Rocker δεν μπορούσε να βρει εργασία στο Λονδίνο.

Όταν έφτασε εκεί, ο Jeger έπεισε επίσης τον Γερμανό αναρχικό να εκδώσει και την εβραϊκή εφημερίδα “Dos Fraye Vort” (που κυκλοφορούσε στα Γίντις). Ο Rocker αντιτάχθηκε στην πρόταση λέγοντας ότι ούτε γνώριζε τη γλώσσα Γίντις ούτε και γνώριζε πολλά για το εβραϊκό αναρχικό κίνημα στην Αγγλία, αν και είχε περάσει λίγο χρόνο με τους Εβραίους αναρχικούς στο Whitechapel του Λονδίνου. Αλλά ο Jeger προσφέρθηκε να μεταφράζει τα άρθρα του Rocker από τα γερμανικά.

Η “Dos Fraye Vort” είχε τέσσερις σελίδες συνήθως και κυκλοφορούσε σε μόλις μερικές εκατοντάδες αντίτυπα. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα τέλη Ιούλη 1898 και ήταν η μοναδική αναρχική έκδοση στα Γίντις της Αγγλίας, καθώς η άλλη εφημερίδα “Arbeter Fraynd” του Λονδίνου είχε αναστείλει την έκδοσή της λόγω έλλειψης χρημάτων.

Οι Βρετανοί Εβραίοι αναρχικοί καλοδέχτηκαν την εφημερίδα, αλλά ο Rocker δεν ήταν ευχαριστημένος με αυτή, εν μέρει επειδή ο Jeger άλλαζε πολλές από τις σκέψεις του, μεταφράζοντας τα κείμενα του Rocker.

Μετά τη δημοσίευση μόλις τεσσάρων ή πέντε εκδόσεων του Dos Fraye Vort, ο Rocker έλαβε πρόσκληση από τον Thomas Eyges, γραμματέα της επιτροπής της “Arbeter Fraynd”, ο οποίος εντυπωσιάστηκε από τη δουλειά που έκανε με την εφημερίδα του Λίβερπουλ, για να επιστρέψει στο Λονδίνο και να γίνει συντάκτης της ανανεωμένης “Arbeter Fraynd”. Ο Rocker δεν μπόρεσε να απορρίψει την προσφορά.

Έτσι, το όγδοο και τελευταίο τεύχος της “Dos Fraye Vort" κυκλοφόρησε στις 17 Σεπτεμβρίου 1898.

*Μετάφραση: Ούτε Θεός-Ούρε Αφέντης.