Ο κυβερνήτης, ο καπιταλιστής και ο ιερέας ξεκουράστηκαν εκείνο το απόγευμα στη σκιά μιας μελιάς, που έλαμπε έντονα στο φαράγγι μιας οροσειράς.
Ο καπιταλιστής, εμφανώς αναστατωμένος, χτύπησε τη σάρκα ενός κόκκινου μικρού βιβλίου με τα χέρια του και είπε μεταξύ λυγμού και αναστεναγμού:
“Όλα έχουν χαθεί: τα χωράφια μου, το κοπάδι μου, οι μύλοι μου, τα εργοστάσιά μου, όλα τώρα ελέγχονται από τους επαναστάτες.”
Ο κυβερνήτης, τρέμοντας από οργή, είπε:
“Έχει τελειώσει, τώρα κανείς δεν σέβεται την εξουσία.”
Και ο ιερέας σήκωσε τα μάτια του στον ουρανό και με λύπη είπε:
“Κακή αιτία: αυτή δολοφόνησε την πίστη!”
Οι τρεις πυλώνες της κοινωνίας σκέφτηκαν, σκέφτηκαν και ξανασκέφτηκαν… Το προηγούμενο βράδυ, περίπου 50 επαναστάτες είχαν εισβάλει στο χωριό. Η εργατική τάξη της περιοχής τους είχε υποδεχτεί με ανοιχτές αγκαλιές. Ενώ η πόλη έψαχνε για τον κυβερνήτη, τον καπιταλιστή και τον ιερέα για να απαιτήσει από αυτούς έναν αυστηρό λογαριασμό για τις πράξεις τους, αυτοί έφυγαν για τον φαράγγι αναζητώντας καταφύγιο.
“Η αυτοκρατορία μας πάνω στις μάζες τελείωσε”, είπε ο κυβερνήτης και ο καπιταλιστής με μια φωνή.
Ο ιερέας χαμογέλασε και είπε με πειστικό τόνο:
“Μην ανησυχείτε. Εμφανώς, η πίστη έχει χάσει κάποιο έδαφος. Ωστόσο, σας διαβεβαιώνω οτι, μέσω της θρησκείας, μπορούμε να ανακτήσουμε όλα όσα έχουμε χάσει. Πρώτα απ’ όλα, φαίνεται οτι οι ιδέες που περιέχονται σε αυτό το βιβλιαράκι έχουν θριαμβεύσει στο χωριό. Θα θριαμβεύσουν σίγουρα αν παραμείνουμε αδρανείς. Δεν αμφισβητώ οτι αυτές οι κακές ιδέες χαίρουν συμπάθειας μεταξύ των ανθρώπων. Όμως, άλλοι τις αρνούνται, ειδικά τις ιδέες που επιτίθενται άμεσα στη θρησκεία. Μεταξύ αυτών των τελευταίων ανθρώπων, πρέπει να προωθήσουμε ένα αντιδραστικό κίνημα. Ευτυχώς, οι τρεις μας καταφέραμε να ξεφύγουμε. Αν είχαμε πέσει στα χέρια των επαναστατών, οι παλιοί θεσμοί θα είχαν πεθάνει μαζί μας.”
Ο καπιταλιστής και ο κυβερνήτης ένιωθαν σαν να είχαν ελευθερωθεί από ένα τρομερό βάρος. Εμπνευσμένος από την απληστία, τα μάτια του καπιταλιστή βούρκωσαν. Πώς; Πώς θα μπορούσε να απολαμβάνει ξανά την κατοχή των χωραφιών του, του κοπαδιού του, των μύλων του και των εργοστασίων του; Δεν ήταν απλώς ένας σκληρός εφιάλτης. Θα επέστρεφε υπό την κατοχή του ολόκληρος ο πληθυσμός της περιοχής του, χάρη στον καλό υπουργό θρησκείας; Και, όρθιος, κούνησε την γροθιά του προς την κατεύθυνση του χωριού, του οποίου οι αγροικίες έλαμπαν έντονα κάτω από τις ακτίνες του μαγιάτικου ήλιου.
Ο κυβερνήτης, φορτισμένος συναισθηματικά, είπε με αυτοπεποίθηση:
“Πάντα πίστευα οτι η θρησκεία είναι το πιο σταθερό στήριγμα του αρχηγού της εξουσίας. Η θρησκεία διδάσκει πως ο θεός είναι ο πρώτος ηγέτης και πως οι κυβερνήτες είναι οι υπολοχαγοί του στη γη. Η θρησκεία καταδικάζει την εξέγερση επειδή θεωρεί πως οι κυβερνήτες είναι υπεράνω όλων των ανθρώπων με το θέλημα του θεού. Ζήτω η θρησκεία!”
Παρασυρμένος από τα ίδια του τα λόγια, ο κυβερνήτης άρπαξε το κόκκινο βιβλιαράκι από τα χέρια του καπιταλιστή, και αφού το έσκισε σε κομμάτια, τα έριξε προς το χωριό, σαν να αμφισβητούσε τους ευγενείς εξεγερμένους προλετάριους.
“Σκυλιά”, φώναξε, “πάρτε το με το σάλιο μου”
Τα κομμάτια χαρτιού σκόρπισαν από τον άνεμο, πετώντας χαρωπά σαν πεταλούδες που παίζουν. Ήταν το μανιφέστο της 23ης Σεπτέμβρη του 1911.
Οι πρώτες σκιές της νύχτας άρχισαν να κατεβαίνουν προς την κοιλάδα. Μέσα από το λυκόφως μπορούσε κανείς να δει μια κόκκινη σημαία να κυματίζει πάνω από ένα μικρό σπίτι στο χωριό. Μια επιγραφή με άσπρα γράμματα φαινόταν επιδεικτικά: “Γη και Ελευθερία”. Ο κυβερνήτης, ο καπιταλιστής και ο ιερέας ούρλιαξαν, κουνώντας τις γροθιές τους προς το χωριό:
“Φωλιά των φιδιών, σύντομα θα σε συνθλίψουμε!”
Οι τελευταίες πινελιές του ήλιου έλαμπαν ακόμα, φώτιζαν από την δύση όσο εξαφανίζονταν. Οι βάτραχοι ξεκίνησαν τη συνήθη καντάδα τους, ελεύθεροι και χαρούμενοι, αγνοώντας τις δυστυχίες που κάνουν τους ανθρώπους να υποφέρουν. Στη μελιά, ένα ζευγάρι περιπαικτικών πουλιών τραγουδούσε το ένα στο άλλο την ελεύθερη αγάπη τους, χωρίς κριτές, χωρίς ιερείς, χωρίς κληρικούς. Η ευγενική ομορφιά της ώρας καλούσε την ανθρώπινη καρδιά να εκθέσει όλα τα βάσανά της και να υλοποιήσει όλα τα συναισθήματά της σε ένα έργο τέχνης.
Κάνοντας τους βράχους να τρέμουν, μια τρομερή κραυγή σκόρπισε μέσα στην κοιλάδα: “Ποιος είναι;”
Ο κυβερνήτης, ο καπιταλιστής και ο ιερέας έτρεμαν, καθώς προέβλεπαν το τέλος τους. Η νύχτα είχε έρθει επιτέλους, καλύπτοντας τα πάντα με σκοτάδι. Τα περιπαικτικά πτηνά το βούλωσαν και οι βάτραχοι ησύχασαν, μια ριπή ανέμου αναδεύτηκε στους κόλπους της μελιάς με απειλητικό τρόπο. Στο απαίσιο σκοτάδι, μια ηχηρή και μοιραία κραυγή επέστρεψε “Ποιος είναι!”
Οι τρεις πυλώνες της κοινωνίας θυμήθηκαν όλα τα εγκλήματά τους στο δευτερόλεπτο: είχαν απολαύσει όλες τις λιχουδιές της ζωής σε βάρος των ταπεινών ανθρώπων και του μαρτυρίου τους. Είχαν συντηρήσει την άγνοια και την δυστυχία της ανθρωπότητας, για να ικανοποιήσουν τις ορέξεις τους.
Ένας ήχος δραστήριων βημάτων πλησίασε κοντά τους. Ήταν οι στρατιώτες του λαού, οι στρατιώτες της Κοινωνικής Επανάστασης. Μια εκτόξευση πυροβολισμών στόχευσε τους εκπροσώπους της Ύδρας με τα τρία κεφάλια: Εξουσία, Κεφάλαιο και Εκκλησία.
*Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Regeneration”, τεύχος 192, 13 Ιούνη 1914.
