Nick Heath*
«Θέλω να τονίσω ότι κατά τη διάρκεια των αμέτρητων επιθέσεων που στρέφονταν εναντίον μας εκείνη την εποχή, υπερασπιστήκαμε το κίνημα και ο ένας τον άλλον ενωμένοι και αλληλέγγυοι. Ο Manus ήταν πάντα ένας αξιόπιστος και καλός σύντροφος σε τέτοιες καταστάσεις». C. J. Björklund.
Ο Emil Svensson γεννήθηκε στη Landskrona στην περιοχή Scania της Σουηδίας στις 29 Νοεμβρίου 1889. Μαθήτευσε ως τυπογράφος. Σε νεαρή ηλικία εντάχθηκε στους Νέους Σοσιαλιστές (Social-demokratiska ungdomsforbündet). Η οργάνωση αυτή, ενώ αποτελούσε νεανικό παράρτημα του μητρικού της κόμματος, του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τις αναρχικές ιδέες. Έπιασε δουλειά στο Ακαδημαϊκό Τυπογραφείο στην Ουψάλα. Ένας άλλος νεαρός αναρχικός από τη Scania, ο Oskar Malmborg, εργαζόταν επίσης εκεί. Ο Emil απέκτησε το όνομα Manus από τις συνεχείς εκκλήσεις του για περισσότερα χειρόγραφα προς στοιχειοθεσία.
Μετά τη Μεγάλη Απεργία του 1909, η οποία ξεκίνησε στις 4 Αυγούστου και διήρκεσε δύο μήνες, τόσο ο ίδιος όσο και ο Malmborg απολύθηκαν και μπήκαν στη μαύρη λίστα. Την επόμενη χρονιά, μαζί με τον τυπογράφο Emil Malmborg, έκαναν μια περιοδεία σε όλη την Ευρώπη, επισκεπτόμενοι με τα πόδια τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελβετία (η παράδοση των τεχνιτών ήταν ισχυρή τόσο στη Σκανδιναβία όσο και στη Γερμανία - βλ. τις ζωές των Wilhelm Weitling και Johann Most). Ως οδοιπόροι, έπαιρναν 5 öre ανά χιλιόμετρο από τη Διεθνή Ένωση Τυπογράφων, τα οποία, καθώς περπάτησαν 7.000 χιλιόμετρα, ήταν αρκετά τουλάχιστον για τη διατροφή και τη διαμονή τους.
Επέστρεψαν στην πατρίδα τους αργότερα μέσα στο ίδιο έτος. Ο Oskar Malmborg βρήκε στη συνέχεια δουλειά στο τυπογραφείο της εφημερίδας “Brand” στη Στοκχόλμη και βρήκε στον Emil δουλειά ως στοιχειοθέτης με μεροκάματα. Μέχρι τότε, ο Emil είχε γνωρίσει μια άλλη νεαρή αναρχική, την Eva Lofgren, και επρόκειτο να παντρευτούν. Συνέχισαν την αγωνιστική δράση και για ένα διάστημα φιλοξένησαν τον φίλο και σύντροφό τους Carl Johann Björklund. Το σπίτι τους γινόταν αντικείμενο επιδρομών από την αστυνομία για την αντιμιλιταριστική τους δραστηριότητα.
Ο Manus αγνόησε μια κλήση για επιστράτευση. Όταν η αστυνομία πήγε να τον συλλάβει, τυλίχτηκε σε ένα χαλί τόσο κοντό που τα πόδια του έβγαιναν προς τα πάνω. Με αυτό το ένδυμα, οδηγήθηκε στους στρατώνες, αλλά σύντομα αφέθηκε ελεύθερος. Ωστόσο, στα τέλη του 1917, καταδικάστηκε σε τετράμηνη φυλάκιση για τη δημοσίευση ενός αντιμιλιταριστικού φυλλαδίου με τίτλο “Tyska Faren” (η ποινή αυτή μετατράπηκε μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου).
Απελευθερώθηκαν μετά από λίγους μήνες, ο ίδιος και η Eva (η οποία είχε επίσης φυλακιστεί για τέσσερις μήνες για την παραγωγή έντυπης επαναστατικής προπαγάνδας), αναγκάστηκαν να μετακομίσουν στην Κοπεγχάγη της Δανίας, όπου συμμετείχαν στις δραστηριότητες της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδίας Νέων, Ομοσπονδίας (Ungsocialistisk Forening, USF) συγγενικής με εκείνη της σουηδικής νεολαίας. Αυτή παρήγαγε μια εφημερίδα με τίτλο “Den Røde Krig” (Κόκκινος Πόλεμος), σε συνεργασία με τον Δανό αναρχικό Andreas Fritzner. Δυστυχώς, ο Manus δυσκολευόταν να βρει δουλειά στη Δανία, και τον προμήθευε με ψωμί και βούτυρο ένας Σουηδός σύντροφος που εργαζόταν ως λαντζιέρης σε ένα ξενοδοχείο. Συχνά έδινε διαλέξεις για τον αναρχισμό και τον συνδικαλισμό αλλά και για τον αναρχισμό και τον συνδικαλισμό στη λέσχη συζητήσεων “Καρλ Μαρξ”, όπου και τόσο ο ίδιος όσο και η Eva μιλούσαν σε εκδηλώσεις της USF και έγραφαν για τη συνδικαλιστική εβδομαδιαία εφημερίδα “Solidaritet” καθώς και για την εφημερίδα “Den Røde Krig”.
Τον Δεκέμβριο του 1922, ο Emil συμμετείχε στο συνέδριο της συνδικαλιστικής Διεθνούς Ένωσης Εργαζομένων (IWA) στο Βερολίνο. Τον Ιανουάριο του 1923, ταξίδεψε στο Παρίσι για να συμμετάσχει στο εκεί Διεθνές Αναρχικό Συνέδριο, το οποίο επρόκειτο να συνέλθει τον Οκτώβριο. Ωστόσο, δύο ημέρες πριν από την έναρξη του Συνεδρίου, στις 5 Οκτωβρίου, η γαλλική αστυνομία συνέλαβε τον Ελβετοϊταλό αναρχικό Luigi Bertoni, μαζί με τον Mans και τον Björklund. Τόσο ο Mans όσο και ο Björklund έτυχαν βάναυσης μεταχείρισης στη φυλακή. Ο Emil έγραψε ένα ποίημα για την περίοδο της φυλάκισής του (απόσπασμα εδώ):
Σαν καλό παιδάκι,
ο μεγάλος επαναστάτης αετός ξεκουράζεται στη γωνιά του.
Έτσι κάθομαι πίσω από τα κάγκελα
και περιμένω τη στιγμή της απελευθέρωσης.
Οι Manus και Björklund απελάθηκαν στη συνέχεια πίσω στη Σουηδία.
Ο Manus εργάστηκε στη συνέχεια στη σουηδική αναρχική εφημερίδα “Brand” (Πυρσός) που εξέδιδε ο Björklund, για μια περίοδο δέκα ετών ως αποστολέας και ταμίας. Έγραψε επίσης αναρχικά και αντιμιλιταριστικά κείμενα και ήταν επίσης ως ομιλητής σε εκδηλώσεις, αν και κάπως εμποδιζόταν από ένα τραύλισμα. Μεταξύ των φυλλαδίων που έγραψε ήταν τα εξής: «Ο δρόμος της ελευθερίας», «Ο εκτελεστής της εργατικής τάξης - ο μιλιταρισμός», «Μανιφέστο προς το μεγαλύτερο κόμμα της Σουηδίας», «Τι πρέπει να ξέρει κάθε νέος άνδρας και γυναίκα», «Το Riksdan που μας ξεγελά» και «Κάτω το βασίλειο».
Ωστόσο, η σκληρή ζωή που είχε ζήσει ο Emil Manus είχε υπονομεύσει σοβαρά την υγεία του.
Συμμετείχε στο Συνέδριο για την 25η επέτειο της συνδικαλιστικής ένωσης Sveriges Arbetares Centralorganisation (της γνωστής SAC), στα μέσα του καλοκαιριού του 1935. Κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού με πλοίο στη λίμνη Mälaren, αρρώστησε και πέθανε επιστρέφοντας στη Στοκχόλμη: «Αισθάνομαι σαν να πεθαίνω, παιδιά! Πετάξτε το κουφάρι μου στη λίμνη». Εκατοντάδες μέλη της SAC παρέστησαν στην κηδεία του στις 6 Ιουλίου 1935. Το 1945, ένα μνημείο του αποκαλύφθηκε στο Νέο Νεκροταφείο στο Enskade. Εκεί, ο Björklund τον ευχαρίστησε για τη συμβολή του στον αγώνα για την ελευθερία.
Πηγές: https://sovversiva.wordpress.com/2013/08/01/25-ar-sedan-emil-manus-dog/ https://journals.lwbooks.co.uk/anarchiststudies/vol-33-issue-1/article-10083/
*Στα αγγλικά δημοσιεύτηκε εδώ: https://libcom.org/article/manus-emil-aka-svensson-emil-bernhard-1889-1935?fbclid=IwY2xjawKTMhtleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFyZlI2NlltaG1mRFZFWERlAR61b777RzndAJYdgUAUhN4pe4F9j78uuR85SyQXCKJLcWafPQahpvs8T0AaAQ_aem_zrexfMPWe33IXR-MAcAVuA Μετάφραση: Ούτε Θεός Ούτε Αφέντης
